آخرین فرصت برای تهیه دوره با قیمت سابق و حتی ۳۰٪ تخفیف😮 تغییراتی در ساختار دوره‌ها و افزایش قیمت در راه است 👇
۰ ثانیه
۰ دقیقه
۰ ساعت
۰ دیدگاه نظر محمدرسول اصغری
کرون جاب (Cron Job) چیست + نحوه استفاده از آن
کرون جاب (Cron Job) چیست + نحوه استفاده از آن

آیا تا به حال به این فکر کرده اید که چطور می‌توانید فرآیندهای روزمره و تکراری را بدون نیاز به دخالت مستقیم خودتان انجام دهید؟ تصور کنید که می‌خواهید هر صبح ساعت نه یک مطلب جدید در وبلاگ خود بگذارید یا هر شب دقیقاً ساعت دوازده یک نسخه پشتیبان از داده‌های سایت خود تهیه کنید. در این شرایط، کرون جاب می‌تواند به عنوان یک راه‌حل عالی به شما کمک کند.کرون جاب (Cron Job) یک ابزار خط فرمان در سیستم‌عامل‌های یونیکس است که برای زمان‌بندی و اجرای خودکار وظایف استفاده می‌شود. این ابزار به شما امکان می‌دهد تا کارها را به‌صورت خودکار و مطابق با یک برنامه زمان‌بندی مشخص اجرا کنید.

در این مقاله، به طور جامع به بررسی کرون جاب و چگونگی استفاده از آن می‌پردازیم. شما با خواندن این مطالب، دانش کاملی از کارکرد کرون جاب به دست خواهید آورد و می‌توانید در فعالیت‌های روزانه خود از آن بهره‌برداری کنید.

کرون  (Cron) چیست ؟

قبل از پاسخ به سوال کرون جاب چیست بهتر است ابتدا با کرون آشنا شوید :

کرون یک سرویس زمان‌بندی وظایف در سیستم‌عامل‌های یونیکس و لینوکس است که به کاربران اجازه می‌دهد اسکریپت‌ها و دستورات خود را به صورت خودکار و در بازه‌های زمانی معین اجرا کنند. این سرویس، از طریق یک فایل پیکربندی به نام crontab مدیریت می‌شود.

کرون جاب چیست؟

کرون جاب (Cron Job) یک ابزار زمان‌بندی خودکار در سیستم‌عامل‌های یونیکس است که وظایف مختلفی مانند بکاپ‌گیری، به‌روزرسانی نرم‌افزارها، و نظارت بر وضعیت سیستم را در زمان‌های مشخص انجام می‌دهد.

این ابزار به‌عنوان یک دستیار خودکار، اجرای دستورات را بر عهده گرفته و به کاربران اجازه می‌دهد تا تمرکز خود را روی مسائل مهم‌تر قرار دهند. کرون جاب‌ها برای مدیریت کارهای دوره‌ای در سرورها ضروری است و به افزایش کارایی و کاهش خطاهای انسانی کمک می‌کند.

مزایای استفاده از کرون جاب(Cron Job)

کرون جاب‌ها ابزارهایی هستند که به خودکارسازی وظایف  در سیستم‌های کامپیوتری کمک می‌کنند، که نه تنها به صرفه‌جویی در زمان کمک میکند بلکه دقت و کارایی سیستم را نیز افزایش می‌دهند. استفاده از کرون جاب دارای مزایای زیر است:

  • صرفه‌جویی در زمان: اجرای خودکار وظایف تکراری از طریق کرون جاب‌ها، زمان قابل توجهی را آزاد می‌کند که می‌توان در جنبه‌های دیگر پروژه‌ها سرمایه‌گذاری کرد.
  • بهبود کارایی: کرون جاب‌ها اطمینان می‌دهند که وظایف در دقیق‌ترین زمان‌های ممکن و با کمترین مداخله‌ی انسانی اجرا شوند.
  • کاهش خطاهای انسانی: با کاهش نیاز به دخالت دستی در وظایف مکرر، خطاهای ناشی از انسان به شدت کاهش می‌یابد.
  • ارسال خودکار ایمیل: می‌توان ایمیل‌های خودکار مانند گزارشات و اطلاعیه‌ها را در فواصل زمانی معین ارسال کرد.
  • پشتیبان‌گیری خودکار: داده‌ها به‌طور منظم و بدون دخالت انسانی پشتیبان‌گیری می‌شوند.
  • مدیریت وب‌سایت و انتشار محتوا: برای بروزرسانی منظم وب‌سایت و انتشار محتوای جدید در زمان‌های مشخص کمک می‌کند.

معایب کرون جاب

کرون جاب به عنوان یک ابزار مفید در اتوماتیک سازی وظایف، در کنار مزایا ای که دارد محدودیت‌هایی هم دارد که باید در نظر گرفته شود:

  • عدم انعطاف‌پذیری در مدیریت خطا: اگر خطایی در حین اجرای یک کار رخ دهد، کرون جاب نمی‌تواند به طور خودکار دوباره آن را اجرا کند، و این موضوع می‌تواند برای کارهای حیاتی مشکل‌ساز شود.
  • عدم سازگاری با تنظیمات خارجی: کرون جاب به راحتی نمی‌تواند با تنظیمات ذخیره‌شده در فایل‌های خارجی یا سیستم‌های مدیریت نرم‌افزار یکپارچه شود.
  • محدودیت در بازه‌های زمانی کوتاه: حداقل بازه زمانی بین دو اجرای متوالی یک دقیقه است، که محدودیتی برای انجام کارهایی است که نیاز به بازه‌های زمانی کوتاه‌تر دارند.

نحوه کار کرون جاب

کرون جاب به عنوان یک برنامه همیشه فعال در بک گراند سیستم‌عامل‌های یونیکسی است. وظیفه‌ی اصلی کرون جاب این است که بر اساس دستورالعمل‌هایی که در فایل‌های تنظیماتی (crontab) تعریف شده‌اند، دستورات یا اسکریپت‌ها را در زمان‌های معین اجرا کند. برای مثال، می‌توان تنظیم کرد که هر روز دقیقاً در ساعت 8 صبح یک اسکریپت خاص اجرا شود.

به‌طورکلی کرون جاب معمولاً از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

کرون دیمن (Cron Daemon)

کرون دیمن یک برنامه است که به طور دائم در پس‌زمینه سیستم‌عامل‌های یونیکس و لینوکس فعال است و وظیفه‌اش نظارت و اجرای برنامه‌ریزی‌های کرون جاب است. 

کرون تب (Crontab)

کرون تب یک فایل متنی است که در آن دستورات و زمان‌بندی‌های کرون جاب تعریف می‌شود. این فایل امکان مدیریت، ویرایش، و برنامه‌ریزی وظایف را به کاربران می‌دهد و معمولاً تنها مدیران سیستم قادر به دسترسی و تغییر آن هستند.

دستورات کرون تب(Crontab Commands) 

برای استفاده از کرون جاب، ابتدا نیاز است که یک فایل کرون تب ایجاد کنید و برنامه زمانی و دستورات مورد نظر برای وظیفه خود را مشخص کنید. این کار را می‌توانید با استفاده از ویرایشگرهای متن مانند nano یا vi انجام دهید.

مدیریت کرون تب‌ها با یک سری دستورات به راحتی امکان پذیر است که در ادامه مهم‌ترین دستورات کرون تب را بررسی میکنیم :

  • crontab -e:ویرایش فایل کرون تب، یا ایجاد یک فایل جدید اگر قبلاً وجود نداشته باشد.
  • crontab -l: نمایش محتوای فایل کرون تب.
  • crontab -r: حذف فایل کرون تب فعلی.
  • crontab -i: حذف فایل کرون تب فعلی با نمایش یک پرسش قبل از حذف.
  • <crontab -u <username: ویرایش فایل‌های کرون تب کاربران دیگر. این گزینه نیازمند داشتن سطح دسنرسی مدیر سیستم (root) است.
  • crontab -u <username> -e: ویرایش فایل کرون تب برای کاربر دیگر.

ساختار کرون تب (Crontab Syntax)

کرون تب از یک قالب دستوری خاص مانند تصویر زیر برای  زمان‌بندی و اجرای اسکریپت‌ها و وظایف استفاده می‌کند.

 این قالب شامل پنج ستون زمانی است که هر یک بازه زمانی مشخصی را نشان می‌دهند و یک ستون برای دستور یا اسکریپت موردنظر. در ادامه، هر یک از این ستون‌ها را بررسی می‌کنیم:

دقیقه (Minute)

این ستون دقیقه‌ای را که در آن دستور باید اجرا شود، تعیین می‌کند. محدوده بین 0 تا 59 است. مثلاً 5 به معنای اجرای دستور در دقیقه‌ی پنجم هر ساعت است.

5 * * * * دستور_یا_اسکریپت

ساعت (Hour)

ساعت اجرای دستور را مشخص می‌کند و بازه آن بین 0 تا 23 است. برای مثال، 14 به معنای اجرای دستور در ساعت 2 بعدازظهر است.

* 14 * * * دستور_یا_اسکریپت

روز از ماه (Day of the Month)

این ستون روزی از ماه را که وظیفه باید در آن اجرا شود، تعیین می‌کند. محدوده مقادیر بین 1 تا 31 است. به عنوان مثال، 15 به معنای اجرای دستور در پانزدهمین روز از ماه است.

* * 15 * * دستور_یا_اسکریپت

ماه (Month)

این ستون ماهی را که دستور باید در آن اجرا شود، نشان می‌دهد. مقادیر بین 1 تا 12 است، به عنوان نمونه، 6 به معنای اجرای دستور در ماه ژوئن است.

* * * 6 * دستور_یا_اسکریپت

 

روز هفته (Day of the Week)

این ستون، روز هفته‌ای را که وظیفه باید اجرا شود، مشخص می‌کند. مقادیر بین 0 تا 6 هستند که 0 برای یکشنبه و 6 برای شنبه در نظر گرفته شده‌اند.

* * * * 0 دستور_یا_اسکریپت

دستور یا اسکریپت (Command or Script)

ستون آخر مربوط به دستور یا اسکریپتی است که باید در زمان‌بندی مشخص اجرا شود. مسیر کامل دستور یا اسکریپت را در این بخش وارد کنید.

* * * * * /مسیر/به/اسکریپت/یا/دستور

علائم و نمادها در ساختار کرون تب (Crontab Symbols Explained)

در ساختار کرون تب، از نمادها و علائم مختلفی استفاده می‌شود که به کاربران اجازه می‌دهد زمان‌بندی‌ها را به دقیق‌ترین شکل ممکن تنظیم کنند. این نمادها به شما امکان می‌دهند تا وظایف را با فواصل زمانی مشخص، در روزها یا ساعت‌های معین، یا در بازه‌ای از مقادیر اجرا کنید. برخی از نمادهای پرکاربرد به شرح زیر هستند:

ستاره (*)

ستاره به معنای اجرای وظیفه در تمام مقادیر ممکن یک فیلد است. مثلاً اگر در فیلد دقیقه ستاره قرار داده شود، اسکریپت هر دقیقه اجرا می‌شود.

* * * * * /مسیر/به/اسکریپت

کاما (,)

کاما برای تعیین چندین مقدار در یک فیلد استفاده می‌شود. با استفاده از این نماد، وظایف را در روزهای مختلف یا ساعت‌های خاصی برنامه‌ریزی می‌کنید. به عنوان مثال، 1,5 در فیلد روز هفته به معنای اجرای اسکریپت در روزهای دوشنبه و جمعه است.

* * * * 1,5 /مسیر/به/اسکریپت

خط تیره (-)

خط تیره برای تعریف یک محدوده مشخص از مقادیر استفاده می‌شود. به عنوان نمونه، اگر 6-9 را در فیلد ماه قرار دهید، اسکریپت از ماه ژوئن تا سپتامبر اجرا خواهد شد.

* * * 6-9 * /مسیر/به/اسکریپت

اسلش (/)

اسلش امکان تکرار یک وظیفه با فاصله زمانی مشخص را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، */12 در فیلد ساعت به معنای اجرای اسکریپت هر 12 ساعت یک‌بار است.

* */12 * * * /مسیر/به/اسکریپت

آخرین (L)

این نماد آخرین روز از ماه یا هفته را نشان می‌دهد و در بخش‌های روز ماه یا روز هفته کاربرد دارد. به عنوان مثال، L در فیلد روز ماه به معنای اجرای اسکریپت در آخرین روز هر ماه است.

* * L * * /مسیر/به/اسکریپت

هشتک (#)

هشتک به کاربران امکان می‌دهد که به ترتیب، روز خاصی از ماه را انتخاب کنند. برای مثال، 1#2 به معنای اجرای وظیفه در دومین دوشنبه هر ماه است.

* * * * 1#2 /مسیر/به/اسکریپت

علامت سوال (?)

علامت سوال برای زمانی کاربرد دارد که نیازی به تعیین یک روز مشخص در ماه یا هفته نیست. اجرای کرون جاب در این حالت بر اساس سایر تنظیمات زمانی یا پیکربندی سرویس هماهنگ می‌شود.

* * ? * * /مسیر/به/اسکریپت

رشته‌های ویژه در کرون جاب

در کرون تب، چندین رشته ویژه وجود دارد که برای تسهیل زمان‌بندی وظایف به کار می‌روند. این رشته‌ها به جای استفاده از نمادهای معمولی، امکان برنامه‌ریزی‌های متداول را با سادگی بیشتری فراهم می‌کنند:

  • @reboot: اجرای دستور یا اسکریپت هر بار که سیستم راه‌اندازی (بوت) می‌شود.
  • @yearly یا @annually: اجرای دستور یک بار در سال (در ابتدای سال).
  • @monthly: اجرای دستور یک بار در ماه (در ابتدای ماه).
  • @weekly: اجرای دستور یک بار در هفته (در ابتدای هفته).
  • @daily یا @midnight: اجرای دستور یک بار در روز (در نیمه‌شب).
  • @hourly: اجرای دستور یک بار در ساعت (در ابتدای هر ساعت).

استفاده از این رشته‌های ویژه به شما امکان می‌دهد تا وظایف متداول را بدون نیاز به پیکربندی دقیق زمان‌بندی‌های پیچیده، به راحتی برنامه‌ریزی کنید.

نمونه‌های کاربردی کرون جاب

بعد از درک مفاهیم مقدماتی کرون جاب، در جدول زیر چند نمونه از دستورات متداول کرون جاب را همراه با توضیح مختصر آورده‌ایم. این مثال‌ها برای نمایش نحوه استفاده و انعطاف‌پذیری در زمان‌بندی وظایف کرون جاب هستند. شما می‌توانید این زمان‌بندی‌ها و مسیرها را بر اساس نیاز خود تنظیم کنید و استفاده از ابزار را به خوبی درک کنید:

نمونه

توضیح

0 5 * * 1 /usr/local/bin/backup.sh

هر دوشنبه، ساعت 5 صبح از اطلاعات سیستم بکاپ می‌گیرد.

 /home/user/update.sh

*/30 8-20 * * *

هر 30 دقیقه بین ساعت‌های 8 صبح تا 8 شب، سیستم را به‌روزرسانی می‌کند.

0 0 * * 0 /usr/local/bin/cleanup.sh

هر یکشنبه، رأس نیمه‌شب کش سیستم را پاک‌سازی می‌کند.

 /usr/local/bin/monitor.sh

*/5 * * * *

هر 5 دقیقه سیستم را نظارت و اطلاعات مورد نیاز را ثبت می‌کند.

alert.sh/۱-۵ * * ۷ ۱۵

هر روز کاری (دوشنبه تا جمعه) ساعت 7:15 صبح، یک اسکریپت هشدار را اجرا می‌کند.

 /usr/local/bin/report.sh

0 12 1 */2 *

اولین روز هر ماه زوج (مثلاً فوریه، آوریل) رأس ساعت 12 ظهر، گزارش تهیه می‌کند.

@reboot /usr/local/bin/startup.sh

هر بار که سیستم راه‌اندازی می‌شود، اسکریپت راه‌اندازی را اجرا می‌کند.

0 0 1 * * /usr/local/bin/archive.sh

در اولین روز هر ماه، رأس نیمه‌شب داده‌ها را به آرشیو منتقل می‌کند.

45 23 * * 5 /home/user/log.sh

هر جمعه ساعت 11:45 شب، گزارش فعالیت‌ها را ذخیره می‌کند.

نتیجه گیری

کرون جاب یک ابزار توانمند برای خودکارسازی وظایف و برنامه‌ریزی اجرای دستورات در سیستم‌های مبتنی بر یونیکس  است. با استفاده از این ابزار، کاربران می‌توانند وظایف خود را به‌صورت خودکار و دوره‌ای انجام دهند، که نه تنها بازدهی سیستم را افزایش می‌دهد، بلکه خطاهای انسانی را نیز کاهش می‌دهد. آشنایی با ساختار و عملکرد کرون تب و نمادهای آن به کاربران این امکان را می‌دهد که وظایف خود را با دقت و انعطاف بیشتری زمان‌بندی کنند.

با وجود مزایای قابل‌توجه، آگاهی از معایب و محدودیت‌های آن نیز ضروری است تا بتوان برنامه‌ریزی دقیقی انجام داد. در نهایت، با بررسی مثال‌های کاربردی و آشنایی با دستورات و علائم خاص کرون تب، هر کاربر می‌تواند این ابزار را متناسب با نیازهای سیستم خود به کار بگیرد و از خودکارسازی وظایف در مدیریت سرور و سایر عملیات بهره‌مند شود.

۰ دیدگاه
ما همه سوالات و دیدگاه‌ها رو می‌خونیم و پاسخ میدیم
  • کرون  (Cron) چیست ؟
  • کرون جاب چیست؟
  • مزایای استفاده از کرون جاب(Cron Job)
  • معایب کرون جاب
  • نحوه کار کرون جاب
  • دستورات کرون تب(Crontab Commands) 
  • ساختار کرون تب (Crontab Syntax)
  • علائم و نمادها در ساختار کرون تب (Crontab Symbols Explained)
  • رشته‌های ویژه در کرون جاب
  • نمونه‌های کاربردی کرون جاب
  • نتیجه گیری
اشتراک گذاری مقاله در :