تابستون تو راهه. قبل از تغییر قیمت‌ها یادگیری رو شروع کن ...
۰ ثانیه
۰ دقیقه
۰ ساعت
۰ دیدگاه نظر محسن موحد
CI/CD چیست؟ (رهایی از شر دردسرهای انتشار نرم افزار)
CI/CD چیست؟ (رهایی از شر دردسرهای انتشار نرم افزار)

خیلی وقت پیش، توی دنیای برنامه‌نویسی، اوضاع خیلی پیچیده و سردرگم‌کننده بود. تصور کن که یه تیم برنامه‌نویسی داشت روی یه پروژه بزرگ کار می‌کرد. هر کدوم از اعضای تیم، کدهای خودشون رو می‌نوشتن و وقتی که می‌خواستن کدها رو به هم وصل کنن، با کلی دردسر مواجه می‌شدن.

هر بار که یه تغییر کوچیک انجام می‌دادن، باید کل پروژه رو دوباره تست می‌کردن و این کار خیلی زمان‌بر و خسته‌کننده بود. این تست‌های مکرر، انرژی و وقت زیادی می‌برد و باعث می‌شد تیم‌ها به جای تمرکز روی توسعه و بهبود نرم‌افزار، بیشتر وقتشون رو صرف رفع مشکلات و هماهنگی کدها کنن.

نه تنها این، بلکه اگه یه خطا پیدا می‌شد، باید همه چیز رو از اول بررسی می‌کردن تا مشکل رو پیدا کنن. این کار باعث می‌شد که پیدا کردن و رفع باگ‌ها به یه کابوس تبدیل بشه. انگار هر بار که یه قدم به جلو برمی‌داشتن، باید دو قدم به عقب برمی‌گشتن تا مطمئن بشن که چیزی خراب نشده.

تصور کن که هر تغییر کوچیکی مثل اضافه کردن یه دکمه جدید یا تغییر رنگ یه بخش از سایت، می‌تونست ساعت‌ها و حتی روزها زمان ببره تا تست بشه و مطمئن بشن که همه چیز درسته. این پروسه‌ی طولانی و خسته‌کننده باعث می‌شد که توسعه نرم‌افزار خیلی کند پیش بره و انگیزه تیم‌ها برای بهبود و نوآوری کم بشه.

حالا فرض کن اگر این مشکلات هنوز هم وجود داشت، چقدر دنیای برنامه‌نویسی متفاوت بود. شاید الان اپلیکیشن‌ها و وبسایت‌هایی که هر روز استفاده می‌کنی، به این سرعت و کارایی نبودن. شاید هر آپدیت کوچیکی می‌تونست چندین هفته زمان ببره و پر از باگ و مشکلات باشه. خوشبختانه، با ظهور CI/CD، این مشکلات به تاریخ پیوستن و دنیای برنامه‌نویسی به مراتب بهتر و کارآمدتر شده.

CI/CD چیست؟

CI/CD مخفف Continuous Integration و Continuous Deployment یا Continuous Delivery هست. این دو مفهوم به هم کمک می‌کنن تا فرآیند توسعه نرم‌افزار سریع‌تر و با کیفیت بالاتر انجام بشه. اما بیایید دقیق‌تر ببینیم هر کدوم از این اصطلاحات چی هستن.

Continuous Integration (CI)

CI یعنی ادغام مداوم. تو این روش، برنامه‌نویس‌ها کدهای خودشون رو به صورت مداوم و چند بار در روز به مخزن اصلی پروژه اضافه می‌کنن. این کار باعث می‌شه تغییرات کوچیک و مکرر به پروژه اضافه بشه و هر بار که کدی به مخزن اضافه می‌شه، تست‌های خودکار اجرا بشن تا مطمئن بشیم هیچ باگی وارد سیستم نشده.

تصور کن داری یه اپلیکیشن موبایل می‌سازی. هر بار که یکی از اعضای تیم یه ویژگی جدید اضافه می‌کنه، CI مطمئن می‌شه که این ویژگی جدید با بقیه کدها سازگاره و باگی ایجاد نمی‌کنه.

Continuous Deployment (CD)

CD یعنی استقرار مداوم. تو این روش، بعد از اینکه کدها به مخزن اضافه و تست‌ها پاس می‌شن، به صورت خودکار و بدون دخالت انسانی، روی سرورهای تولیدی (Production) قرار می‌گیرن. این یعنی هر بار که یه تغییر کوچیک انجام بشه و تست‌ها پاس بشن، اون تغییرات به صورت خودکار برای کاربران نهایی در دسترس قرار می‌گیره.

فرض کن یه فروشگاه آنلاین داری و یه ویژگی جدید به سایت اضافه می‌کنی. وقتی این ویژگی جدید توسط CI تست و تایید می‌شه، به صورت خودکار روی سایت اصلی قرار می‌گیره و کاربران می‌تونن ازش استفاده کنن.

Continuous Delivery (CD)

یه مفهوم دیگه‌ای هم هست به نام Continuous Delivery که شبیه Continuous Deployment هست. تفاوتش اینه که توی Continuous Delivery، بعد از پاس شدن تست‌ها، کدها به محیط‌های پیش‌تولیدی (Staging) منتقل می‌شن و نیاز به تایید نهایی توسط یه انسان دارن تا روی محیط تولیدی قرار بگیرن.

فرض کن داری یه اپلیکیشن بانکی می‌سازی. بعد از اینکه کدها توسط CI تست و تایید شدن، به محیط پیش‌تولیدی منتقل می‌شن. یه نفر از تیم شما کدها رو بررسی می‌کنه و بعد از تایید، اون‌ها رو روی سرور اصلی قرار می‌ده.

چرا CI/CD مهم است؟

CI/CD یعنی ادغام و استقرار مداوم. این روش به تیم‌های توسعه نرم‌افزار کمک می‌کنه تا با سرعت بیشتری کدها رو توسعه بدن و کیفیت نهایی نرم‌افزار رو بالا ببرن. بیایید ببینیم چرا CI/CD اینقدر مهمه و چه مزایایی داره.

سرعت و کارایی بالا

CI/CD کمک می‌کنه تا فرآیند توسعه نرم‌افزار سریع‌تر بشه. به جای اینکه منتظر بمونی تا همه تغییرات جمع بشن و بعد یه آپدیت بزرگ بدی، می‌تونی به صورت مداوم و با تغییرات کوچک، کدهای خودت رو منتشر کنی. این کار باعث می‌شه که تغییرات به سرعت تست و اعمال بشن و تیم توسعه بتونه با سرعت بیشتری به جلو بره.

کیفیت بالاتر

با CI/CD، هر تغییر کوچیکی که انجام می‌دی، بلافاصله تست می‌شه. این یعنی احتمال اینکه باگ‌ها و مشکلات توی کدهایت رو سریع‌تر پیدا کنی و رفع کنی بیشتره. تست‌های خودکار کمک می‌کنن که مشکلات قبل از اینکه به دست کاربران برسن، شناسایی و برطرف بشن. این روش باعث می‌شه تا کیفیت نهایی نرم‌افزار بالاتر بره.

کاهش ریسک

با استقرار مداوم، هر تغییر کوچیکی که انجام می‌دی، بلافاصله روی محیط تولیدی قرار می‌گیره. این یعنی اگه یه مشکل پیش بیاد، خیلی راحت‌تر و سریع‌تر می‌تونی اون رو پیدا و رفع کنی. استقرار مداوم باعث می‌شه تا ریسک‌های مرتبط با تغییرات بزرگ کمتر بشن، چون تغییرات به صورت تدریجی و با کنترل بیشتر اعمال می‌شن.

ابزارهای محبوب CI/CD

استفاده از ابزارهای مناسب برای CI/CD می‌تونه تفاوت زیادی توی سرعت و کیفیت توسعه نرم‌افزار داشته باشه. این ابزارها به تیم‌های توسعه کمک می‌کنن تا فرآیندهای ادغام و استقرار رو به صورت خودکار و بدون دردسر مدیریت کنن و کیفیت نهایی نرم‌افزار رو بالا ببرن. هر کدوم از این ابزارها ویژگی‌ها و مزایای خاص خودشون رو دارن که می‌تونی با توجه به نیازهای پروژه‌ات، بهترین گزینه رو انتخاب کنی. در ادامه، با چند تا از محبوب‌ترین ابزارهای CI/CD آشنا می‌شیم که بهت کمک می‌کنن تا فرآیندهای ادغام و استقرار مداوم رو به راحتی مدیریت کنی.

Jenkins

Jenkins یکی از محبوب‌ترین ابزارهای CI/CD هست که قابلیت‌های زیادی داره و می‌تونی اون رو با انواع مختلفی از پروژه‌ها و زبان‌های برنامه‌نویسی استفاده کنی. Jenkins بهت اجازه می‌ده تا فرآیندهای خودکار سازی رو به راحتی تنظیم و مدیریت کنی. همچنین پلاگین‌های زیادی داره که می‌تونی با استفاده از اون‌ها قابلیت‌های Jenkins رو بیشتر کنی.

GitLab CI

GitLab CI یکی دیگه از ابزارهای محبوب CI/CD هست که به خوبی با سیستم مدیریت نسخه GitLab یکپارچه شده و می‌تونی به راحتی پروژه‌هات رو باهاش مدیریت کنی. GitLab CI بهت این امکان رو می‌ده که تمامی مراحل CI/CD رو از طریق یک پلتفرم یکپارچه مدیریت کنی، از ادغام کدها تا استقرار نهایی.

CircleCI

CircleCI یه ابزار CI/CD قدرتمند دیگه هست که به خاطر سرعت و سادگی استفاده‌اش معروفه. این ابزار با بسیاری از زبان‌های برنامه‌نویسی و پلتفرم‌ها سازگار هست و می‌تونی به راحتی اون رو توی پروژه‌های خودت به کار ببری. CircleCI بهت این امکان رو می‌ده که به سرعت محیط‌های تست و استقرار رو راه‌اندازی کنی و فرآیندهای CI/CD رو خودکار سازی کنی.

Travis CI

Travis CI یه ابزار CI/CD ابری هست که به راحتی می‌تونی اون رو با پروژه‌های گیت‌هاب خودت یکپارچه کنی و به صورت خودکار تست‌ها و استقرار رو مدیریت کنی. Travis CI بهت کمک می‌کنه تا فرآیندهای توسعه رو به صورت اتوماتیک و با کمترین دردسر انجام بدی و از تست‌ها و استقرارهای مداوم لذت ببری.

مثال‌ها و نمونه کدها برای تنظیم CI/CD

حالا که با مفهوم CI/CD آشنا شدیم، بیایید چند مثال عملی ببینیم تا بهتر بفهمیم چطور می‌تونیم این مفاهیم رو توی پروژه‌هامون پیاده‌سازی کنیم. هر پروژه با زبان و تکنولوژی‌های خاص خودش کار می‌کنه، پس ما هم چند نمونه تنظیمات برای ابزارهای محبوب CI/CD رو مرور می‌کنیم. اینطوری بهتر می‌تونیم بفهمیم چطور می‌شه از CI/CD بهره برد.

مثال 1: تنظیم Jenkins برای پروژه Python

Jenkins یکی از قدرتمندترین ابزارهای CI/CD هست که خیلی‌ها تو پروژه‌های مختلف ازش استفاده می‌کنن. بیایید ببینیم چطور می‌تونیم یه پروژه Python رو با Jenkins تنظیم کنیم.

pipeline {
    agent any
    stages {
        stage('Build') {
            steps {
                sh 'python setup.py build'
            }
        }
        stage('Test') {
            steps {
                sh 'pytest tests/'
            }
        }
        stage('Deploy') {
            steps {
                sh 'kubectl apply -f deployment.yaml'
            }
        }
    }
}

توی این تنظیمات، سه مرحله اصلی داریم: Build، Test و Deploy. توی مرحله Build، کدهای پروژه ساخته می‌شن، توی مرحله Test، تست‌های پروژه اجرا می‌شن و توی مرحله Deploy، کدها روی سرور مستقر می‌شن.

مثال 2: تنظیم GitLab CI برای پروژه Node.js

GitLab CI یکی دیگه از ابزارهای معروف CI/CD هست که با GitLab یکپارچه شده. بیایید ببینیم چطور می‌تونیم یه پروژه Node.js رو با GitLab CI تنظیم کنیم.

stages:
  - build
  - test
  - deploy
build:
  stage: build
  script:
    - npm install
test:
  stage: test
  script:
    - npm test
deploy:
  stage: deploy
  script:
    - npm run deploy

توی این تنظیمات، سه مرحله داریم: build، test و deploy. توی مرحله build، تمام وابستگی‌های پروژه نصب می‌شن، توی مرحله test، تست‌ها اجرا می‌شن و توی مرحله deploy، کدها روی سرور مستقر می‌شن.

مثال 3: تنظیم CircleCI برای پروژه Java

CircleCI یه ابزار دیگه‌ای هست که خیلی‌ها ازش برای پروژه‌های مختلف استفاده می‌کنن. بیایید ببینیم چطور می‌تونیم یه پروژه Java رو با CircleCI تنظیم کنیم.

version: 2.1
jobs:
  build:
    docker:
      - image: circleci/openjdk:8-jdk
    steps:
      - checkout
      - run: mvn clean package
  test:
    docker:
      - image: circleci/openjdk:8-jdk
    steps:
      - checkout
      - run: mvn test
  deploy:
    docker:
      - image: circleci/openjdk:8-jdk
    steps:
      - checkout
      - run: mvn deploy
workflows:
  version: 2
  build_and_deploy:
    jobs:
      - build
      - test
      - deploy

توی این تنظیمات، سه مرحله اصلی داریم: build، test و deploy. توی مرحله build، پروژه ساخته می‌شه، توی مرحله test، تست‌ها اجرا می‌شن و توی مرحله deploy، کدها روی سرور مستقر می‌شن.

مثال 4: تنظیم Travis CI برای پروژه PHP

Travis CI یه ابزار دیگه‌ای هست که خیلی‌ها ازش برای پروژه‌های مختلف استفاده می‌کنن. بیایید ببینیم چطور می‌تونیم یه پروژه PHP رو با Travis CI تنظیم کنیم.

language: php
php:
  - 7.2
  - 7.3
  - 7.4
before_script:
  - composer install
script:
  - ./vendor/bin/phpunit
deploy:
  provider: script
  script: bash deploy.sh
  on:
    branch: main

توی این تنظیمات، سه مرحله اصلی داریم: before_script، script و deploy. توی مرحله before_script، وابستگی‌های پروژه نصب می‌شن، توی مرحله script، تست‌ها اجرا می‌شن و توی مرحله deploy، کدها روی سرور مستقر می‌شن.

با این مثال‌ها، می‌تونی ببینی چطور می‌شه از ابزارهای مختلف CI/CD برای پروژه‌های مختلف استفاده کرد. این تنظیمات بهت کمک می‌کنن تا فرآیندهای توسعه رو به صورت خودکار و با کیفیت بالاتر انجام بدی.

مزایا و معایب CI/CD

پیاده‌سازی CI/CD در فرآیند توسعه نرم‌افزار می‌تونه تاثیرات بزرگی روی سرعت، کیفیت و کارایی تیم‌های توسعه داشته باشه. اما مثل هر تکنولوژی و روش دیگری، CI/CD هم مزایا و معایب خودش رو داره که در ادامه به اون‌ها می‌پردازیم.

مزایای CI/CD

استفاده از CI/CD در فرآیند توسعه نرم‌افزار، مزایای زیادی داره که به تیم‌ها کمک می‌کنه تا کارها رو سریع‌تر و با کیفیت بالاتری انجام بدن. بیایید نگاهی دقیق‌تر به این مزایا داشته باشیم.

افزایش سرعت توسعه

CI/CD به تیم‌های توسعه این امکان رو می‌ده که تغییرات کد رو به صورت مداوم و با سرعت بالا ادغام و استقرار بدن. این کار باعث می‌شه که بازخوردها سریع‌تر دریافت بشه و کیفیت نهایی محصول بهبود پیدا کنه. با این روش، تیم‌ها می‌تونن به سرعت به تغییرات و نیازهای کاربران پاسخ بدن و به‌روز رسانی‌های مداوم ارائه بدن.

بهبود کیفیت کد

با اجرای مداوم تست‌ها و ارزیابی کدها در هر تغییر، خطاها و باگ‌ها زودتر شناسایی و رفع می‌شن. این روش باعث می‌شه که نرم‌افزار با کیفیت‌تری ارائه بشه. همچنین، تست‌های خودکار کمک می‌کنن تا مشکلات پنهان زودتر شناسایی بشن و تیم توسعه وقت کمتری رو صرف رفع باگ‌ها کنه.

کاهش ریسک

استقرار مداوم تغییرات کوچک به جای یک تغییر بزرگ باعث می‌شه که ریسک مشکلات بزرگ کاهش پیدا کنه. این روش به تیم‌ها کمک می‌کنه تا تغییرات رو به صورت تدریجی و با کمترین ریسک اعمال کنن. وقتی که تغییرات کوچک و مداوم اعمال بشن، پیدا کردن و رفع مشکلات احتمالی خیلی راحت‌تر و سریع‌تر می‌شه.

معایب CI/CD

با وجود تمام مزایایی که CI/CD داره، پیاده‌سازی و استفاده از اون می‌تونه چالش‌های خاص خودش رو داشته باشه. بیایید ببینیم چه مشکلاتی ممکنه در این راه پیش بیاد.

پیچیدگی پیاده‌سازی

راه‌اندازی CI/CD ممکنه زمان‌بر و پیچیده باشه. نیاز به ابزارها و تنظیمات مختلفی داره که برای تیم‌های کوچک ممکنه چالش‌برانگیز باشه. تنظیمات اولیه CI/CD نیاز به دانش فنی داره و ممکنه زمان زیادی ببره تا همه چیز به درستی کار کنه.

نیاز به منابع

اجرای مداوم تست‌ها و استقرارها نیاز به منابع سخت‌افزاری و نرم‌افزاری داره که ممکنه هزینه‌بر باشه. برای تیم‌ها و سازمان‌های بزرگ، این مسئله اهمیت بیشتری پیدا می‌کنه. هزینه‌های مربوط به سرورها، ابزارهای اتوماسیون و منابع انسانی برای نگهداری و پشتیبانی از CI/CD می‌تونه بالا باشه.

سوالات متداول

1. تفاوت بین CI و CD چیه؟

CI (Continuous Integration) یعنی ادغام مداوم کدها توسط برنامه‌نویس‌ها و اجرای تست‌های خودکار. CD (Continuous Deployment/Delivery) یعنی استقرار مداوم کدها بعد از پاس شدن تست‌ها به محیط تولید یا پیش‌تولیدی.

2. چه ابزارهایی برای CI/CD وجود داره؟

ابزارهای محبوب CI/CD شامل Jenkins، GitLab CI، CircleCI و Travis CI هستن. این ابزارها به تیم‌های توسعه کمک می‌کنن تا فرآیندهای ادغام و استقرار رو به صورت خودکار مدیریت کنن.

3. تفاوت بین Continuous Deployment و Continuous Delivery چیه؟

تفاوت اصلی بین Continuous Deployment و Continuous Delivery اینه که در Continuous Deployment، تغییرات کد به صورت خودکار و بدون دخالت انسانی روی محیط تولیدی استقرار پیدا می‌کنن، در حالی که در Continuous Delivery نیاز به تایید نهایی توسط یه انسان هست.

4. چالش‌های پیاده‌سازی CI/CD چیه؟

پیاده‌سازی CI/CD ممکنه زمان‌بر و پیچیده باشه و نیاز به تنظیمات و منابع زیادی داشته باشه. همچنین، نیاز به دانش فنی و تجربه کافی برای راه‌اندازی صحیح این سیستم وجود داره.

5. آیا استفاده از CI/CD هزینه‌بره؟

بله، استفاده از CI/CD می‌تونه هزینه‌بر باشه، مخصوصاً برای تیم‌ها و سازمان‌های بزرگ. هزینه‌ها شامل منابع سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و نیروی انسانی برای نگهداری و پشتیبانی از سیستم می‌شه.

جمع‌بندی

CI/CD یکی از بهترین روش‌ها برای بهبود فرآیند توسعه نرم‌افزار هست. با استفاده از این روش، می‌تونی تغییرات کد رو به صورت مداوم و با کیفیت بالا ادغام و استقرار بدی. این روش باعث می‌شه که نرم‌افزارهای با کیفیت‌تر و با سرعت بالاتری توسعه پیدا کنن و ریسک مشکلات بزرگ کاهش پیدا کنه. اگر هنوز از CI/CD استفاده نمی‌کنی، همین الان شروع کن و از مزایای فوق‌العاده‌اش بهره‌مند شو.

در نهایت، امیدوارم این مقاله برایت مفید بوده باشه و تونسته باشم بهت در درک بهتر CI/CD کمک کنم. اگر سوالی داری یا نیاز به راهنمایی بیشتر داری، حتماً در بخش نظرات با ما در میان بذار.

۰ دیدگاه
ما همه سوالات و دیدگاه‌ها رو می‌خونیم و پاسخ میدیم
  • CI/CD چیست؟
  • چرا CI/CD مهم است؟
  • ابزارهای محبوب CI/CD
  • مثال‌ها و نمونه کدها برای تنظیم CI/CD
  • مزایا و معایب CI/CD
  • سوالات متداول
  • جمع‌بندی
اشتراک گذاری مقاله در :