میگن اگه بتونی چیزی رو اندازه بگیری، میتونی بهترش کنی.
تو سئو هم این موضوع صادقه. سئوکارهای حرفه ای همه چیز رو دنبال میکنن، از رتبهها و تبدیلها گرفته تا لینکهای از دست رفته و بیشتر، تا ارزش واقعی سئو رو ثابت کنن. اندازه گیری تأثیر کارهات و به روزرسانیهای مداومش، برای موفقیت در سئو، حفظ مشتریها و نشان دادن ارزش کارت خیلی مهمه.
علاوه بر این، وقتی یه چیزی درست کار نمیکنه، بهت کمک میکنه تا اولویت هات رو تغییر بدی.
معمولاً هدفهای مختلفی (چه بزرگ چه کوچیک) داریم، ولی تعیین یه هدف اصلی و مشخص خیلی مهمه.
برای اینکه بفهمی هدف اصلی یه وب سایت چی باید باشه، اول باید شناخت دقیقی از نیازهای اون سایت یا مشتری داشته باشی. پرسیدن سوالات خوب از مشتری نه تنها بهت کمک میکنه که استراتژی هات رو بهتر پیش ببری، بلکه نشون میده که بهشون اهمیت میدی.
چند نمونه سوال از مشتری:
حالا که هدف اصلیت رو مشخص کردی، باید ببینی چه معیارهای دیگه ای میتونه بهت کمک کنه تا سایتت رو به اون هدف برسونی. اندازه گیری این معیارهای اضافی میتونه کمک کنه که بهتر از وضعیت فعلی سایت و پیشرفت هات خبر داشته باشی.
یکی از سوالهای مهم اینه که وقتی کاربرا به سایتت میرسن، چه رفتاری از خودشون نشون میدن؟ معیارهای تعامل دقیقاً همین رو برات روشن میکنن. بعضی از مهمترین این معیارها عبارتند از:
نرخ تبدیل یعنی تعداد دفعاتی که یه اقدام خاص (مثل ثبت نام یا خرید) انجام شده، تقسیم بر تعداد بازدیدهای منحصربه فرد. این معیار میتونه هر چیزی باشه، از عضویت در خبرنامه گرفته تا خرید محصول یا ایجاد حساب کاربری. دونستن نرخ تبدیل بهت کمک میکنه بفهمی ترافیکی که سایتت داره، چقدر بازگشت سرمایه (ROI) برات داشته.
کاربرا چقدر توی صفحه ت وقت میگذرونن؟ مثلاً اگه یه پست وبلاگ 2000 کلمه ای داری و بازدیدکنندهها به طور متوسط فقط 10 ثانیه توی صفحه وقت میگذرونن، احتمالاً اون محتوا خونده نمیشه. اما اگه مدت حضور کاربرا توی یه صفحه پایین باشه، لزوماً بد نیست. باید هدف صفحه رو در نظر بگیری. مثلاً برای صفحات «تماس با ما»، کاملاً طبیعیه که زمان حضور کمتر باشه.
هدف از صفحت اینه که کاربرا رو مشغول نگه داری و اونها رو به یه قدم بعدی هدایت کنی؟ اگه بله، تعداد صفحاتی که هر کاربر در یک جلسه بازدید میکنه، یه معیار خوب برای اندازه گیری تعامل هست. اما اگه هدف صفحه اینه که کاربر همونجا اطلاعاتش رو بگیره و بره (مثل یه صفحه که پاسخ مشخصی به سوال کاربر میده)، پایین بودن تعداد صفحات بازدید شده کاملاً طبیعی و مشکلی نداره.
نرخ پرش نشون میده که یه کاربر وارد صفحه شده و بدون اینکه صفحه دیگه ای رو ببینه، سایت رو ترک کرده. خیلیها تلاش میکنن این عدد رو پایین بیارن چون فکر میکنن با کیفیت سایت مرتبطه، اما در واقع این معیار خیلی چیزها رو درباره تجربه کاربر نمیگه. مثلاً دیدیم که نرخ پرش توی وب سایتهای رستورانهای بازطراحی شده بالا میره، در حالی که عملکردشون بهتر از قبل شده! تحقیقات نشون داد که کاربرا فقط دنبال ساعت کار، منو یا آدرس بودن و بعد از دیدنشون از سایت خارج میشدن تا حضوری به رستوران برن. برای سنجش بهتر کیفیت صفحه یا سایت، میتونی به جای نرخ پرش، عمق اسکرول رو در نظر بگیری.
عمق اسکرول نشون میده که بازدیدکنندهها تا چه حد توی صفحات وب سایتت پایین میان. آیا به محتوای مهمی که داری میرسن؟ اگه نه، بهتره روشهای مختلفی رو برای قرار دادن محتوای مهمتر در بالای صفحه امتحان کنی، مثل استفاده از چندرسانه ای ها، فرمهای تماس و غیره. همچنین به کیفیت محتوایی که ارائه میدی فکر کن. آیا از جملات اضافی پرهیز کردی؟ آیا محتوات به قدری جذابه که کاربر رو تشویق کنه به پایین اسکرول کنه؟ عمق اسکرول رو میتونی توی گوگل آنالیتیکس پیگیری کنی.
توی گوگل آنالیتیکس، میتونی اهدافی رو تنظیم کنی که مشخص بشه چقدر سایتت اهدافش رو به خوبی انجام میده. مثلاً اگه هدفت از یه صفحه پر کردن فرم توسط کاربر باشه، میتونی این رو به عنوان یه هدف تنظیم کنی. وقتی کاربرا این کار رو انجام بدن، میتونی توی گزارش هاش ببینی.
رتبه بندی توی نتایج جستجو یه معیار ارزشمند توی سئو هست، اما نباید اندازه گیری عملکرد ارگانیک سایتت فقط به همین محدود بشه. هدف از نمایش توی جستجو اینه که کاربرا سایتت رو به عنوان جواب مناسب برای سوالشون انتخاب کنن. اگه رتبه میگیری ولی ترافیکی به سایتت نمیاد، یعنی یه مشکلی هست.
حالا چطور میتونی بفهمی چقدر ترافیک از جستجو داری؟ یکی از دقیقترین راهها برای این کار استفاده از گوگل آنالیتیکس هست.
گوگل آنالیتیکس پر از دادههای مختلفه و ممکنه اولش یکم گیج کننده به نظر بیاد، مخصوصاً اگه ندونی باید کجا رو بررسی کنی. اما نگران نباش! اینجا چند نکته رو باهات به اشتراک میذارم که بتونی از این ابزار رایگان بهترین استفاده رو ببری.
تفکیک ترافیک ارگانیک
گوگل آنالیتیکس این امکان رو بهت میده که ترافیک سایتت رو بر اساس کانالهای مختلف ببینی. مثلاً میتونی ترافیک ارگانیک (یعنی ترافیکی که از جستجوی طبیعی گوگل میاد) رو از بقیه جدا کنی. اینطوری اگه مثلاً یه کمپین پولی تموم بشه و ترافیک کلی سایتت کم بشه، میتونی ببینی که ترافیک ارگانیک ثابت مونده و فقط همون بخش پولی کاهش پیدا کرده.
ترافیک سایت در طول زمان
می تونی توی آنالیتیکس تعداد جلسات، کاربران یا بازدیدهای صفحه (pageviews) رو توی یه بازه زمانی مشخص ببینی و حتی دو بازه زمانی رو با هم مقایسه کنی. این خیلی به درد میخوره تا بفهمی که ترافیک سایتت داره بهتر میشه یا نه.
تعداد بازدیدهای یک صفحه خاص
گزارشهای مربوط به محتوای سایت توی آنالیتیکس کمک میکنن تا بفهمی یه صفحه خاص چقدر بازدید داشته. مثلاً میتونی تعداد بازدیدهای یک صفحه خاص رو توی یک تاریخ مشخص ببینی و ازش برای ارزیابی عملکرد اون صفحه استفاده کنی.
ترافیک از یک کمپین مشخص
برای اینکه دقیقتر بفهمی ترافیک از کجا میاد، میتونی از کدهای UTM استفاده کنی. با این کدها میتونی منبع، رسانه و نام کمپین رو مشخص کنی و این کدها رو به آخر URLهات اضافه کنی. وقتی مردم روی لینک هایی که این کدها رو دارن کلیک کنن، اطلاعاتش توی گزارشهای "Campaigns" آنالیتیکس نمایش داده میشه.
نرخ کلیک (CTR)
نرخ کلیک (CTR) بهت نشون میده چند درصد از افرادی که صفحت رو توی نتایج جستجو دیدن، روی اون کلیک کردن. این دادهها میتونن نشون بدن که چقدر عنوان و متای توضیحاتت خوب بهینه سازی شدن. این اطلاعات رو میتونی توی ابزار رایگان گوگل سرچ کنسول پیدا کنی.
در ضمن، گوگل تگ منیجر هم یه ابزار رایگانه که بهت اجازه میده پیکسلهای رهگیری رو بدون نیاز به تغییر کدهای سایتت، مدیریت و پیاده سازی کنی. این کار پیگیری فعالیتهای خاص توی سایت رو خیلی راحتتر میکنه.
شاخصهای اختصاصی Moz برای سنجش اعتبار دامنه و صفحه بهت این امکان رو میده که در یک نگاه قدرت سایتت رو نسبت به رقبات ارزیابی کنی. این معیارها به عنوان بنچمارک عالی هستن تا ببینی دامنه یا صفحه سایتت در مقایسه با بقیه چقدر معتبره.
موقعیت سایتت برای کلمات کلیدی مورد نظر. این رتبه بندی باید شامل داده هایی مثل اسنیپتهای ویژه (featured snippets) و باکسهای "People Also Ask" باشه که برای اونها رتبه گرفتی. از دنبال کردن کلمات کلیدی کلیشه ای و پرترافیک خودداری کن، چون اغلب خیلی عمومی هستن و تبدیل کاربر به مشتری توشون کمه. بهتره به سراغ کلمات کلیدی طولانیتر بری که دقیق ترن و بیشتر کاربر جذب میکنن.
تعداد کل لینک هایی که به سایتت اشاره میکنن یا تعداد دامنههای منحصر به فردی که به سایتت لینک دادن. با اینکه اینها معیارهای متداولی برای لینک سازی هستن، پیشنهاد میکنم بیشتر به کیفیت بک لینکها و دامنههای لینک دهنده توجه کنی تا فقط به تعدادشون.
ابزارهای زیادی برای پیگیری موقعیت سایتت تو نتایج جستجو، سلامت خزیدن سایت و معیارهای لینک وجود دارن، مثل Moz Pro و STAT.
APIهای Moz و STAT هم میتونن دادهها رو وارد Google Sheets یا داشبوردهای سفارشی مثل Data Studio، Tableau یا PowerBI کنن تا بتونی فقط اون معیارهایی که برات مهم هستن رو راحتتر و با دید بهتری رصد کنی.
چند تا معیار متداول دیگه در سئو هستن که میتونن بهت کمک کنن تا عملکرد سایتت رو دقیقتر بررسی کنی و درک بهتری از وضعیت سئوی کلی سایتت داشته باشی. این معیارها میتونن شاخصهای خوبی برای مقایسه با رقبا و سنجش موفقیتهای سئوییت باشن.
اعتبار دامنه (Domain Authority) و اعتبار صفحه (Page Authority) از جمله معیارهایی هستن که بهت کمک میکنن میزان قدرت و اعتبار سایتت رو نسبت به رقبا بسنجی. این معیارها به عنوان یه شاخص مفید بهت نشون میدن که دامنه یا صفحات سایتت از نظر موتورهای جستجو چقدر معتبر هستن و چطور با بقیه سایتها مقایسه میشن.
موقعیت سایتت برای کلمات کلیدی مورد نظر. این رتبه بندی باید شامل داده هایی مثل اسنیپتهای ویژه (featured snippets) و باکسهای "People Also Ask" باشه که برای اونها رتبه گرفتی. از دنبال کردن کلمات کلیدی کلیشه ای و پرترافیک خودداری کن، چون اغلب خیلی عمومی هستن و تبدیل کاربر به مشتری توشون کمه. بهتره به سراغ کلمات کلیدی طولانیتر بری که دقیق ترن و بیشتر کاربر جذب میکنن.
تعداد کل لینک هایی که به سایتت اشاره میکنن یا تعداد دامنههای منحصر به فردی که به سایتت لینک دادن. با اینکه اینها معیارهای متداولی برای لینک سازی هستن، پیشنهاد میکنم بیشتر به کیفیت بک لینکها و دامنههای لینک دهنده توجه کنی تا فقط به تعدادشون.
ابزارهای زیادی برای پیگیری موقعیت سایتت تو نتایج جستجو، سلامت خزیدن سایت و معیارهای لینک وجود دارن، مثل Moz Pro و STAT.
APIهای Moz و STAT هم میتونن دادهها رو وارد Google Sheets یا داشبوردهای سفارشی مثل Data Studio، Tableau یا PowerBI کنن تا بتونی فقط اون معیارهایی که برات مهم هستن رو راحتتر و با دید بهتری رصد کنی.

اگه بخوای دید خوبی نسبت به وضعیت سایتت داشته باشی – از موقعیت فعلیش توی نتایج جستجو گرفته تا نحوه تعامل کاربرا باهاش، عملکرد کلی، کیفیت محتوا و ساختارش – یه ممیزی سئو میتونه حسابی بهت کمک کنه تا فرصتهای بهبود و مشکلات احتمالی رو پیدا کنی. استفاده از ابزارهای موتورهای جستجو به این کار سرعت بیشتری میده و مشکلات رو راحتتر شناسایی میکنی. چند تا از این ابزارها رو بهت معرفی میکنم:
آیا صفحات اصلی سایتت برای موتورهای جستجو مثل گوگل یا بینگ قابل کراول شدن هستن یا به اشتباه با فایل robots.txt دسترسی اونها رو محدود کردی؟ سایتت یه فایل sitemap.xml دقیق داره تا به رباتهای جستجو کمک کنه به صفحات اصلی هدایت بشن؟
آیا صفحات اصلیت توی گوگل پیدا میشن؟ با یه جستجوی site:yoursite.com/specific-page یا site.com/specific-page توی گوگل میتونی متوجه بشی. اگه دیدی بعضی صفحات ایندکس نشدن، بررسی کن که اشتباهی تگ meta robots=noindex برای اون صفحات تنظیم نشده باشه.
عناوین و متا دیسکریپشنهای سایتت خوب محتوای صفحات رو خلاصه میکنن؟ توی گوگل سرچ کنسول چک کردی CTR این صفحات چطوره؟ آیا به شکلی نوشته شدن که کاربرا رو ترغیب کنن روی نتیجه سایت تو کلیک کنن؟ کدوم صفحات نیاز به بهبود دارن؟ کراول کردن کل سایت خیلی مهمه تا فرصتهای سئوی داخلی و فنی رو پیدا کنی.
عملکرد سایتت روی دستگاههای موبایل چطوره؟ توی ابزار Lighthouse سایتت چه نمره ای گرفته؟ کدوم تصاویر نیاز به فشرده سازی دارن تا زمان بارگذاری بهتری داشته باشی؟
آیا محتوای فعلی سایتت نیازهای بازار هدف رو خوب برآورده میکنه؟ محتوای سایتت ۱۰ برابر بهتر از محتوای سایتهای رقیب هست؟ اگه نه، چه کارهایی میتونی انجام بدی که بهتر بشه؟ به چیزهایی مثل محتوای غنی تر، استفاده از چندرسانه ای، PDFها، راهنماها، محتوای صوتی و ... فکر کن.
تحقیق کلمات کلیدی و آنالیز سایت رقبات میتونه کلی اطلاعات باارزش درباره فرصتهای بهبود سایت خودت بهت بده.
مثلاً:
یافتن این فرصتها توی محتوا و عملکرد سایتت بهت کمک میکنه که یه برنامه سئوی دقیقتر و براساس دادهها بچینی. بهتره این فرصتها رو توی یه لیست نگه داری تا بتونی کارهات رو به درستی اولویت بندی کنی.
برای اینکه بتونی بهینه سازیهای سئو رو به درستی اولویت بندی کنی، اول باید یه سری اهداف مشخص و توافق شده بین خودت و مشتری هات داشته باشی.
در حالی که راههای زیادی برای اولویت بندی وجود داره، پیشنهاد ما اینه که کارها رو براساس اهمیت و فوریت رتبه بندی کنی. کدوم اصلاحات میتونن بیشترین بازگشت سرمایه (ROI) رو داشته باشن و به رسیدن به اهداف مشترکتون کمک کنن؟
استفاده از جدول مدیریت زمان "استفان کاوی"، نویسنده کتاب 7 عادت مردمان مؤثر، میتونه تو اولویت بندی کارت خیلی کمک کننده باشه.
گاهی وقتا خاموش کردن آتشهای فوری و کوچیک توی سئو این حس رو میده که داری کار درست رو انجام میدی، اما این کار ممکنه باعث بشه به مشکلات مهم ولی غیر فوری توجه نکنی. در واقع، این موارد "غیر فوری ولی مهم" هستن که میتونن تاثیر واقعی و بلندمدتی روی سئوی سایت بذارن. پس بهتره این کارها رو پشت گوش نندازی.
نمونههای فوری و غیر فوری:
خیلی از موفقیتت به این بستگی داره که چطور کارهای سئوت رو به درستی زمان بندی و برنامه ریزی کنی. ابزارهای رایگان مثل Google sheets میتونن تو این مسیر کمکت کنن، ولی هر روشی که برای خودت جواب میده رو استفاده کن. بعضیا دوست دارن کارهای سئوشون رو توی تقویم گوگل، بورد کانبان، یا حتی یه برنامه ریز روزانه بنویسن. هر روشی که برای تو بهتره، استفاده کن و بهش پایبند باش.
اندازه گیری پیشرفت کارها با متریک هایی که قبلاً گفتیم، کمکت میکنه بفهمی چقدر خوب پیش میری و اگه یه چیزی طبق برنامه پیش نرفت، به موقع مسیرت رو اصلاح کنی. مثلاً فرض کن عنوان و متا دسکریپشن یکی از صفحات اصلی رو عوض کردی و دیدی CTR (نرخ کلیک) اون صفحه کمتر شده. شاید تغییراتت خیلی مبهم بوده یا از موضوع اصلی صفحه دور شدی. اینجاست که باید یه روش دیگه رو امتحان کنی. دنبال کردن افت رتبه ها، CTRها، ترافیک ارگانیک و تبدیلها میتونه کمک کنه زودتر متوجه مشکلات بشی و نذاری به بحران تبدیل بشن.
خیلی از بهینه سازیهای سئو به طور مستقیم برای کاربر یا مشتری قابل دیدن نیستن. به همین خاطر، داشتن ارتباط موثر در مورد برنامه سئو، زمان بندی اجرای کارها و متریکهای پیشرفت ضروریه. همچنین باید به طور منظم با مشتریت در تماس باشی و گزارش بدی تا اون هم در جریان روند کار باشه.
حالا که راهنمای سئو رو تموم کردی، وقتشه که بخش جالب کار رو شروع کنی: اجرای اون! بهترین قدم بعدی اینه که یه پروژه سئوی واقعی رو شروع کنی و اون چه یاد گرفتی رو عملی کنی.
بهترین کاری که میتونی برای تقویت اعتمادبه نفس و مهارت هات توی سئو انجام بدی، اینه که آستینها رو بالا بزنی و خودت دست به کار بشی. اگه در مورد سئو جدی هستی و در آینده میخوای به مشتریها خدمات بدی، هیچ جایی بهتر از سایت شخصی خودت برای شروع وجود نداره. چه علاقه ای داری که بخوای درباره ش وبلاگ بنویسی یا بخوای یه سایت برای فریلنسینگ خودت راه بندازی، همین الان دست به کار شو!
برای شروع، یه چک لیست ساده آماده کردیم که میتونی ازش به عنوان راهنما برای گامهای بعدی توی دنیای جذاب سئو استفاده کنی:
○ اهداف و قوانین ابتدایی سئو رو درک کن.
○ مطمئن شو که سایتت قابل خزش و ایندکس شدن توسط موتورهای جستجو هست.
○ تحقیق کلمات کلیدی دقیقی انجام بده.
○ بهینه سازیهای داخلی سایتت رو به درستی انجام بده.
○ اگه لازمه، بهینه سازیهای فنی یا ممیزی سایت رو انجام بده.
○ لینک بگیر و اعتبار سایتت رو بساز.
○ به درستی اولویت بندی کن و متریکهای مناسب رو اندازه گیری کن.
اگه دوست داری بیشتر در دنیای سئو حرفه ای بشی و راه و چاهش رو کامل یاد بگیری، پیشنهاد میکنم دوره متخصص سئو سون لرن رو از دست ندی. این دوره از صفر تا صد سئو رو بهت یاد میده و کمکت میکنه تا به یه سئوکار حرفه ای تبدیل بشی!

هدف اصلی بهت کمک میکنه تا تمام تلاش هات رو متمرکز و منظم کنی. با داشتن یک هدف مشخص، راحتتر میتونی موفقیتت رو اندازه بگیری و کارهای سئو رو به درستی اولویت بندی کنی.
نرخ تبدیل نسبت تعداد اقدامات خاص (مثل خرید یا ثبت نام) به تعداد بازدیدهای منحصربه فرد رو نشون میده. توجه به این معیار بهت کمک میکنه بفهمی که ترافیکی که به سایتت میاد چقدر بازدهی داره و در نهایت چقدر درآمد یا نتیجه برات به همراه داره.
نرخ پرش نشون میده کاربر وارد سایت شده و بدون دیدن صفحههای دیگه، سایت رو ترک کرده. این معیار همیشه نشونه بدی نیست. مثلاً کاربری که دنبال آدرس یه رستوران میگرده و بعد از پیدا کردنش صفحه رو ترک میکنه، به معنی ضعف سایت نیست.
با استفاده از گوگل آنالیتیکس میتونی ترافیک سایتت رو بر اساس کانالهای مختلف (مثل جستجوی ارگانیک) تفکیک کنی و دقیقاً بفهمی چه مقدار از ترافیک سایتت از جستجوهای طبیعی میاد.
تحلیل رقبا میتونه بهت کمک کنه بفهمی چه سایت هایی به رقبای تو لینک دادن ولی به سایتت نه. همچنین میتونی از تحقیق کلمات کلیدی استفاده کنی تا ببینی رقبا برای چه کلمات کلیدی رتبه گرفتن و تو میتونی با محتوای بهتر، لینک سازی کنی.
سئو یک فرآیند پیوسته و بلندمدت هست که با اندازه گیری دقیق، تحلیل و بهبود مداوم همراهه. برای موفقیت در سئو، باید ابتدا اهداف اصلی سایت رو مشخص کنی و بعد با بررسی و اندازه گیری معیارهای مختلف مثل نرخ تبدیل، ترافیک ارگانیک، کیفیت لینکها و تعامل کاربران، استراتژیهای بهینه سازی رو پیاده کنی. از همه مهم تر، هیچ وقت نباید از آزمایش، تکرار و یادگیری دست برداری. ارتباط مستمر با مشتری و ارائه گزارشهای دقیق هم نقش مهمی در موفقیت بلندمدت پروژههای سئو داره.
در نهایت، با استفاده از ابزارهایی مثل گوگل آنالیتیکس و سرچ کنسول میتونی عملکرد سایتت رو بهبود بدی و همیشه به دنبال راههای جدید برای افزایش ترافیک و بهبود رتبه بندی باشی. برای یادگیری بیشتر و استفاده از تجربیات سئوکاران حرفه ای، جامعههای تخصصی رو پیدا کن و ازشون یاد بگیر.
دوره الفبای برنامه نویسی با هدف انتخاب زبان برنامه نویسی مناسب برای شما و پاسخگویی به سوالات متداول در شروع یادگیری موقتا رایگان شد: