پروتکل FTP چیست و چه کاربردهایی دارد؟



visibility  
mode_comment   ۱

اگر برنامه نویس و یا وب مستر باشید، بدون شک FTP را زیاد شنیده اید اما شاید هیچ وقت به دنبال پیدا کردن معنی و کاربرد آن نبوده اید. FTP یا File Transfer Protocol یک پروتکل است که در سال ۱۹۷۱ در بستر اینترنت توسعه یافت. این پروتکل یکی از پرکاربردترین و قدیمی ترین پروتکل های اینترنت است. در ادامه این مطلب می خواهیم ببینیم که پروتکل FTP چیست و چه کاربردهایی در دنیای وب دارد؟ پس اگر به این موضوع علاقه مندید، تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.

پروتکل FTP چیست؟

پروتکل FTP

پروتکل اف تی پی یا FTP در سال ۱۹۷۱ توسط Abhay Bhushan و تحت عنوان RFC114 منتشر شد. همانطور که از نام این پروتکل مشخص است، FTP وظیفه انتقال فایل ها از یک کامپیوتر به کامپیوتر دیگری را برعهده دارد. این پروتکل با هدف ارائه روشی استاندارد برای انتقال فایل در شبکه ای کوچک از کامپیوترها ایجاد شد. این شبکه شامل چند مرکز نظامی، دانشگاهی و عده کمی از افراد می‌ شد. در ابتدای ایجاد این پروتکل شبکه از تعداد مشخص و کمی از کامپیوترها و کاربران تشکیل شده بود. به همین دلیل مسائل امنیتی در نسخه های اولیه پروتکل FTP از اهمیت چندانی برخوردار نبود.

اما به تدریج و با گسترش شبکه کامپیوتر و افزایش ناگهانی کاربران آن نیاز به در نظر گرفتن مسائل امنیتی احساس شد. بنابراین به منظور پر کردن این خلا امنیتی، بروزرسانی های RFC 2228 و RFC 2428 برای این پروتکل ارائه شدند. FTP یک پروتکل استاندارد بر پایه TCP/IP است. معمولا ارتباط در این پروتکل از طریق پورت های 20 و 21 برقرار می شود. پورت 21 به منظور ارتباط میان سرور و کلاینت و پورت 20 برای تبادل و ارسال فایل ها در شبکه مورد استفاده قرار می گیرد.

more  بیشتر بخوانید : پروتکل TLS چیست؟

منظور از FTP Client و FTP Server چیست؟

استفاده از پروتکل FTP به منظور انتقال فایل ها به یک سیستم دیگر، نیازمند دو پیش نیاز اصلی می باشد. این پیش نیازها عبارتند از :

  • FTP Client : برای استفاده از FTP به منظور انتقال فایل ها، باید از نرم افزار های مخصوص FTP استفاده کنید. این نرم افزارها به صورت گرافیکی هستند. البته برای استفاده از این پروتکل راه های دیگری هم به جز استفاده از این نرم افزارها وجود دارد که در ادامه به معرفی آن ها خواهیم پرداخت.
  • FTP Server : برای اینکه بتوانیم از این پروتکل استفاده کنیم باید نرم افزاری تحت عنوان FTP Server را بر روی سرور و یا سیستمی که قصد داریم از آن به عنوان سرور استفاده کنیم، نصب کنیم. این نرم افزار وظیفه برقراری ارتباط با کلاینت و پردازش دستورات ارسالی از سمت آن به سرور را دارد.

راه های استفاده از FTP

پروتکل FTP

به صورت کلی سه راه برای استفاده از FTP وجود دارد که عبارتند از :

  1. استفاده از نرم افزارهای گرافیکی :  این روش از رایج ترین راه استفاده از FTP است. در این روش کاربر با نصب نرم افزارهایی مانند FileZilla، CuteFTP بر روی سیستم خود به راحتی می تواند به سرور FTP متصل شود. با استفاده از این نرم افزار ها کاربر می تواند به راحتی با عملیات کشیدن و رها کردن (Drag and Drop) فایل های خود را دانلود و یا آپلود کند. مزیت این روش عدم نیاز به دانش فنی است. زیرا محیط کار با نرم افزارها بسیار شبیه محیط پیش فرض سیستم عامل ویندوز می باشد.
  2. استفاده از مرورگرهای اینترنتی : برای اتصال به سرورهای FTP می توان از مرورگرهای اینترنتی مانند کروم و فایرفاکس موزیلا استفاده کرد. در این روش کافیست که آدرس FTP یک سایت (ftp.7learn.com) را در مرورگر وارد شود، سپس نام کاربری و رمز عبور وارد شود. مرورگرها فقط قادرند فایل‌ ها و محتویات فضای مورد نظر را نمایش دهند ولی قادر به آپلود و یا ارسال فایل نیستند. بنابراین استفاده از این روش برای جست و جو و یا خواندن فایل‌ مناسب است. همچنین این روش نسبت به روش اول از سرعت و امنیت پایین تری برخوردار است.
  3. استفاده از خط فرمان (Command line) : در این روش می توان از خط فرمان سیستم عامل ها برای اتصال به سرور FTP استفاده کرد. اما این روش به دلیل نداشتن رابط گرافیکی کاربرپسند معمولا کمتر مورد استفاده قرار می گیرد.
more  بیشتر بخوانید : پروتکل HTTP چیست؟

پروتکل FTP چه کاربردهایی دارد؟

پروتکل FTP

از FTP برای انتقال فایل ها بین حساب های یک کامپیوتر، بین دو کامپیوتر مختلف و... در یک شبکه استفاده می‌ شود. معمولا وب مستران برای انتقال محتوای مختلف به سایت ها از FTP استفاده می کنند. زیرا معمولا زمانی که بخواهند یک فایل را از یک سیستم در هاست آپلود کنند، FTP بهترین گزینه برای این کار خواهد بود. همچنین از FTP می توان برای اشتراک‌ گذاری فایل‌ ها استفاده کرد. مثلا زمانی که بخواهند دسترسی به یک فایل را از طریق لینک در اختیار سایر کاربران قرار دهند. کاربردهای این پروتکل به صورت کلی عبارتند از :

  • ارائه گزارش از فایل‌ های موجود در سیستم مورد نظر
  • حذف، تغییرنام و جابجا کردن فایل‌ ها
  • جستجو در دایرکتوری ها
  • ایجاد یا حذف دایرکتوری روی سیستم مورد نظر
  • ایجاد امکان دانلود فایل از سیستم مورد نظر
  • ایجاد امکان آپلود فایل بر روی سیستم مورد نظر

more  بیشتر بدانید : پروتکل https چیست؟

امنیت در پروتکل FTP

همانطور که اشاره شد زمانی که پروتکل FTP ارائه شده بود، شبکه کامپیوترها بسیار کوچک و محدود بود. به همین دلیل در آن زمان صحبتی از امنیت سایبری و رعایت نکات امنیتی در برقراری ارتباطات به میان نیامده بود. این موضوع به این مساله اشاره می کند که ارتباطات در پروتکل FTP رمزنگاری (Encrypted) نمی‌ شوند.

more  بیشتر بخوانید : DNS یا دی ان اس چیست؟

بر این اساس اگر کسی به مسیر ارتباطی FTP دسترسی پیدا کند به راحتی می تواند عملیات های انجام شده را بررسی کند. حتی امکان دارد به راحتی با تغییر و یا پاک کردن فایل ها، اطلاعات سایت را به خطر بیندازد. به همین دلیل امروزه اکثر کاربران از FTPS استفاده می کنند. FTPS اطلاعات و ارتباطات رمزنگاری می شوند تا هکرها، خراب‌کار‌ها و یا هر کاربر غیرمجاز دیگری نتواند به فایل های سرور دسترسی داشته باشد.

جمع بندی

پروتکل اف تی پی یا FTP وظیفه انتقال فایل ها از کامپیوتری به کامپیوتر دیگری را برعهده دارد. این پروتکل با هدف ارائه روشی استاندارد برای انتقال فایل در شبکه ای کوچک از کامپیوترها ایجاد شد. از این پروتکل برای انتقال فایل ها بین حساب های یک کامپیوتر، بین دو کامپیوتر مختلف و... در یک شبکه استفاده می‌ شود.

اگر می خواهید بیشتر در زمینه پروتکل های مطالعه کنید مقالات زیر را دنبال کنید

7Learn Experts
comment دیدگاه کاربران
مهرداد replyپاسخ

سلام ودرود
اول ، دستتون درد نکنه واقعا خلاصه ومفید بود
دوم ، درسته اگر جستجو کنیم منابعی پیدا میشه ولی اگر امکانش هست لطفا پایان هر مقاله منبع یا منابعی ک ازش استفاده میکنین را ذکر کنین حتی اگر سایت خاصی باشه
باز هم ممنون وسپاس

add_circle ارسال دیدگاه

خوشحال میشیم دیدگاه و یا تجربیات خودتون رو با ما در میون بذارید :