UX چیست؟ طراح تجربه کاربری کیست؟

دسته بندی: طراحی
سطح مقاله: ساده
زمان مطالعه: ۷ دقیقه
۱۸ تیر ۱۳۹۸
فارسی
تجربه کاربری
English
User Experience

UX چیست : حتما بارها و بارها اصطلاح UX یا تجربه کاربری به گوش شما خورده است ولی معنی و مفهوم آن را نمی دانستید. برای اینکه بدانیم طراح تجربه کاربری کیست ابتدا باید درک کنیم که UX چیست و چه کاربردهایی در حوزه تخصصی ما دارد. پس اگر علاقه مندید که بیشتر در مورد این مفهوم بدانید، در ادامه این مقاله همراه ما باشید.

UX چیست؟

آموزش UX طراح تجربه کاربری کیست؟

تجربه کاربری یا User Experience تخصص نسبتا جدیدی است که عمر آن به بیش از دو دهه هم نمی رسد. در تجربه کاربری تجربیاتی که یک کاربر پس از استفاده از یک محصول یا سرویس خاص به دست می آورد مورد بررسی قرار می گیرند. یعنی در علم User Experience هدف اصلی بررسی احساسی است که در کاربر پس از استفاده از یک محصول ایجاد می شود. قطعا هرچه محصولی از نظر UX مطلوب‌تر باشد، احساس بهتری برای کاربر ایجاد می کند.

امروزه کاربران همگی به دنبال ساده ترین و سریع ترین راه ها برای رفع نیازهای خود هستند. به همین دلیل است که UX اهمیت بسیاری زیادی در تولید محصولات مختلف پیدا کرده است. زیرا UX در تلاش است که تجربه‌ نهایی و کلی کاربران را بهبود بخشد. شاید برخی از مردم تصور کنند منظور از UX همان تجربه ای است که کاربر پس از استفاده محصول به دست می آورد! اما در حقیقت تجربه کاربری فرآیندی است که این تجربه را تجزیه و تحلیل می کنند تا بتواند آن را بهبود بخشد. دونالد نورمن کسی است که برای اولین بار از تجربه کاربری صحبت کرد و اینگونه این مفهوم را تعریف می کند:

UX شامل تمام جنبه های تعاملی کاربر با شرکت، خدمات و محصولات آن است.

این محصولات دامنه بسیار وسعی دارند، اما در حوزه دیجیتال و اینترنت می توانند شامل وب سایت، اپلیکیشن، نرم‌افزار، بازی و … باشند. فرآیند بهینه سازی UX یک فرآیند همیشگی است. طراح UX با طی کردن این فرآیند محصولی را به کاربران ارائه می کند که پس استفاده از آن لذت‌ ببرند. دلیل همیشگی بودن فرآیند تجربه کاربری این است که سلایق و علاقه کاربران همیشه در حال تغییر و تحول است، پس طراح تجربه کاربری باید همیشه در تلاش باشد که بر اساس این تغییرات، محصولات را بهینه سازی کند.

طراح تجربه کاربری کیست؟

تجربه کاربری محصول

دیدیم که مفهوم UX چیست و چگونه باعث ایجاد نگرشی جدید در تولید محصولات شده است. تولید کنندگان محصولات با توجه به این مفهوم باید از نگاه مشتریان و کاربران نهایی به محصولاتشان نگاه کنند. یعنی دقیقا باید حس و حالی که مردم پس از استفاده از محصولاتشان دارند را به خوبی درک کنند! باید از خودشان بپرسند که آیا آن ها از محصولات ما رضایت دارند؟ چگونه می توانیم استفاده از محصولاتمان را آسان تر سازیم؟ چه تغییراتی در محصولاتمان اعمال کنیم تا برای افراد مختلف مناسب باشد؟ و سایر سوالاتی که می توانند به بهبود یک محصول کمک کنند.

اما ناگفته نماند که درک احساسات و بازخوردهای کاربران به این سادگی ها نیست! زیرا آن ها تجربه های متفاوتی در استفاده از یک محصول دارند. مثلا ممکن است شخصی پس از نصب یک اپلیکیشن و کار کردن با آن بسیار راضی باشد، درحالی که شاید شخصی دیگر حتی نتواند آن اپلیکیشن را نصب و راه اندازی کند! قطعا تجربه هر کدام از این افراد متفاوت و منحصر به فرد خواهد بود. به همین دلیل است که برای بهبود UX به طراحان تجربه کاربری نیاز خواهیم داشت.

در دنیای تجربه کاربری قبل از هر اقدامی، باید مخاطب خود را به خوبی شناسایی کنیم. باید بدانیم که افرادی که می خواهند از محصولات ما استفاده کنند دقیقا چه نیازها و علایقی دارند. ولی همانطور که اشاره شد، بررسی این موارد کار آسانی نخواهد بود و نیاز به افرادی دارد که به آن ها Ux Designer یا طراح تجربه کاربری می گوییم. بنابراین این سوال مطرح می شود که طراح UX کیست و چه وظایفی دارد؟

طراح تجربه کاربری کسی که باید همواره نیازهای کاربران یک محصول را شناسایی کند تا دقیقا محصولی را طراحی کند که مطابق با خواسته های آن ها است. پس طراح UX وظیفه دارد تا نیازها و چالش های کاربران را شناسایی کند و راه حل مناسبی برای بهبود آن ها ارائه کند. یعنی این افراد باید مطمئن شوند که خدمات یا محصولاتی که به دست کاربران می رسانند ارزشمند، کاربردی، ساده و از هر نظر مطابق با میل آن ها خواهد بود. طراحی UX برای هر محصولی فرآیند خاص و متفاوتی دارد، اما به طور کلی می توان مراحل زیر را به عنوان گام هایی اصلی از این فرآیند در نظر گرفت :

  • تعریف محصول
  • بررسی و تحقیقات در زمینه محصول
  • تجزیه و تحلیل تحقیقات و ارائه راهکار مناسب
  • طراحی اولیه محصول بر اساس راهکار ارائه شده
  • اعتبارسنجی راهکار

همانطور که اشاره شد تجربه‌ کاربری محدود به یک حوزه خاص نمی شود. هرکسی که مسئولیتی در طراحی و ایجاد یک محصول دارد، می‌تواند با توجه به تخصصش در بهبود UX یک محصول تاثیرگذار باشد. اما اگر بخواهید به صورت تخصصی در زمینه UX فعالیت داشته باشید، میتوانید یکی از شاخه های زیر را انتخاب کنید که عبارتند از:

  • طراح رابط کاربری (UI)
  • توسعه دهنده
  • نویسنده UX
  • طراح بصری
  • مدیر تجربه کاربری
  • مدیر محصول

مثالی از تجربه کاربری در کسب و کار آنلاین

UX چیست؟

در بخش های قبلی این مقاله دیدیم که UX چیست و به چه کسی طراح تجربه کاربری می گویند. در این بخش می خواهیم مثال هایی از UX را مورد بررسی قرار دهیم. طراحی تجربه کاربری در سایت‌ ها، اپلیکیشن های تعاملی، سامانه های اتوماسیون و... اهمیت بسیار زیادی پیدا کرده است. زیرا استفاده از این تکنولوژی ها برای بسیاری از افراد سخت و پیچیده می باشد، این عامل باعث به وجود آمدن تجربه ای بد و منفی در آن ها می شود. پس اگر یک سایت را به عنوان محصول در نظر بگیریم، باید آن را به گونه ای طراحی کنیم که همه بتوانند به راحتی استفاده کنند. مثلا :

  • تایپوگرافی سایت مناسب باشد تا چشم کاربران را برای خواندن مطالب اذیت نکند. به همین منظور باید اندازه متن ما نه خیلی کوچک و نه خیلی بزرگ باشد!
  • دسترسی به بخش های مختلف سایت آسان باشد! یعنی کاربر برای دسترسی به بخش خاصی از سایت ما دچار سردرگمی نشود.
  • رنگ هایی که در سایت استفاده می کنیم متناسب و استاندارد باشند. مثلا رنگ زمینه و متن مشکی و یا قرمز نباشند!
  • و....

مواردی که در بالا ذکر شد، صرفا به عنوان مثال های از UX مطرح شدند. زیرا این موارد باید با توجه به محصول، مخاطب نهایی، اهداف ارائه محصول و سیاست های تولید کننده بررسی و تایید شوند. در نظر داشته باشید که دنیای UX بسیار گسترده و پیچیده است و از محصولی تا محصول دیگر بسیار متفاوت است.

نتیجه گیری

UX یک کار تخصصی، علمی و پیچیده است که با تجربیات، احساسات، فرهنگ و سایر جنبه های مردم سر و کار دارد. هدف نهایی تجربه کاربری افزایش رضایت کاربران نسبت به محصولاتی است که آن ها را تهیه و حداقل یکبار از آن ها استفاده کرده اند. تجربه کاربری آمده است تا کارایی، سادگی، دسترسی و سایر یک جنبه های محصولات را بهبود بخشد. نظر شما چیست؟ تا حالا چه تجارب خوب و یا بدی در حوزه اینترنت داشته اید؟

نویسنده
عاشق برنامه نویس و نوشتن

نظرات کاربران

حسین ملهم

با درود بیکران
مهدی عزیز
از مقله شما در خصوص تجربه‌کاربری سپاسگزارم
بسیار مفید، مختصرو موثر بود
موفق باشید

مهدی علامه

تشکر می کنم آقای ملهم عزیز
خوشحالم که از این مقاله استفادده کردید

Sajad Bagheri

سلام مفیدبود
لطفا یه مقاله در مورد اسکرام بگذارید.

مهدی علامه

سلام دوست عزیز
خوشحالم که این مقاله برای شما مفید بوده
مرسی از پیشنهادتون، حتما در مورد اسکرام هم مقاله ایجاد می کنیم.

ارسال دیدگاه
خوشحال میشیم دیدگاه و یا تجربیات خودتون رو با ما در میون بذارید :

 
گزارش مشکل